Skip to main content

Hoofdbedoeling van de Werkgroep is uiteraard om in de mate van het mogelijke informatie te verstrekken in verband met het observeren van Maan en Planeten. Dit betreft zowel informatie wat waar wanneer te zien is, als informatie in verband met materiaalkeuze, specifieke waarnemingstechnieken (visueel en fotografisch), of tips over beeldbewerking eigen aan maan en planeten. Daarnaast worden ook waarnemingen, zijnde tekeningen, foto's, CCD-beelden, van Maan en planeten van waarnemers binnen de VVS verzameld en eventueel verwerkt in resultaatstudies voor ondermeer het VVS tijdschrift Heelal. 

Het waarnemen van de Maan

De Maan toont een ongelofelijke rijkdom aan details die men kan observeren en vastleggen. De verschillende structuren die men kan zien op de Maan vertonen daarbij nog eens een verschillend uitzicht dag na dag, lunatie na lunatie. Uitgezonderd de enkele dagen voor en na nieuwe maan is er voor de maanwaarnemer altijd iets te observeren. Daarbij komt verder dat de Maan reeds met eenvoudige middelen kan geobserveerd worden.

Het tekenen van de structuren op de Maan is en blijft nog altijd een erg mooie manier om een waarneming te registreren. Het tekenen van de Maan heeft echter ook z'n beperkingen: grote gebieden kunnen niet getekend worden. Hier komt fotografie wel ter hulp. Daarbij kunnen grotere delen van de Maan vastgelegd worden. Tekeningen en foto's vullen elkaar dus perfect aan. 

Het waarnemen van Planeten

Wat het waarnemen van planeten betreft, kunnen dezelfde algemene opmerkingen gemaakt worden als voor het observeren van de Maan. Alle telescooptypes zijn geschikt om waardevolle waarnemingen te doen. Hier is de diameter van de lens of spiegel wel meer limiterend. Nuttige waarnemingen kunnen reeds gedaan worden met telescopen vanaf 11 cm diameter, het klassieke 'elfje'. Meer nog dan bij de Maan is het tekenen van planeten een leuke methode om een waarnemingen vast te leggen. 

Een waarnemingsprogramma voor planeten concentreert zich hoofdzakelijk rond Venus, Mars, Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunus. Mercurius vraagt iets meer techniek, omdat de planeet steevast in de buurt van de zon zit, en vooral dagwaarnemingen nodig zijn.

Het waarnemen van dynamische structuren op planeten (door albedoverschillen op Mars of door stormgebieden op Jupiter en Saturnus) blijft niet alleen leuk om te doen, ze hebben zeker ook hun wetenschappelijk nut! Twee recente voorbeelden tonen dit zeker aan:

  • Op 10 januari 2025 vond de werkgroepleider een North Tropical Zone outbreak op Jupiter. Twee andere amateurs (in Griekenland en Zuid-Afrika) rapporteerden deze outbreak eveneens. Het was bijna 20 jaar geleden dat deze (regelmatig terugkerende) outbreak nog vanop aarde werd ontdekt (zie foto Jupiter op deze pagina).
  • In augustus 2025 ontdekte de Franse amateur Jean-Paul Oger dat de zuidpool van Saturnus een decagoon patroon vertoont. Dit was absoluut nog niet eerder gezien, en was ook niet te zien op de opnames van ruimtetuig Cassini jaren geleden. Het betreft dus een nieuwe structuur in de jetstream rond de pool (zie foto van de zuidpool Saturnus door de auteur, bekomen door projectie van twee opnames via de software Winjupos).

Contactgegevens

Dominique Dierick, Lochristi,

 ddierick@hotmail.com